1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
 

Odpowiedzialność karna za nieposiadanie rachunku bankowego

Dla podniesienia skuteczności przestrzegania zasad obrotu bezgotówkowego ustawodawca wprowadził przepisy, określające odpowiedzialność karną za nieposiadanie rachunku bankowego, niedokonywanie rozliczeń poprzez rachunek bankowy oraz niedokonywanie odpowiednich powiadomień o posiadanych rachunkach bankowych. W len sposób, po raz pierwszy w polskim prawie, przestrzeganie finansowoprawnych regulacji w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy zostało wzmocnione przez wprowadzenie ochrony karnoprawnej.

Sprawa Rogelio Cespedensa

H Sprawa Rogelio Cespedensa dotyczyła prania pieniędzy poprzez Citibank w Nowym Jorku. W okresie między kwietniem a październikiem 1981 roku na prywatnym rachunku bankowym oraz rachunku przedsiębiorstwa handlowego zdeponowano 15 min dolarów. Ponad połowę tej kwoty przelano następnie na rachunki w innych bankach, np. krajowych bankach w stanach Nowy Jork i Floryda, oddziałach banków zagranicznych w tych stanach oraz bankach w Panamie.

Zasady powiadamiania organów ścigania

Zawiadamianie organów ścigania o praniu pieniędzy jest najważniejszym z obowiązków nałożonych na banki przez prawo bankowe. Jednocześnie jest to czynność, która stanowi podsumowanie wszystkich działań banku ukierunkowanych na zapobieganie procederowi. Jej realizacja powinna być zatem w sposób szczegółowy określona w aktach prawa wewnętrznego banków jakiekolwiek działanie niezgodne z przyjętą w programie procedurą zawiadamiania skutkować może z jednej strony pomniejszeniem efektywności postępowania karnego, z drugiej zaś konsekwencjami dla reputacji banku.

Ustalanie tożsamości klientów banków

Ustalanie tożsamości klientów banków jest podstawowym środkiem przeciwdziałania praniu pieniędzy. Jego celem jest zebranie maksymalnie dużego zbioru informacji o kliencie banku i dokonywanej przez niego operacji bankowej. Ustalanie tożsamości ma zatem wymiar pomocniczy w stosunku do innych środków prawnofinansowych przeciwdziałania praniu pieniędzy. Jednocześnie jego specyficzny charakter stawia go w hierarchii na pierwszorzędnym miejscu. Identyfikacja tożsamości klienta przeprowadzana musi być przy dokonywaniu wszystkich operacji powodujących zmiany w stanach rachunków i ewidencji bankowej, służących realizacji czynności prawnych obejmujących rozporządzanie prawem. Użycie (tak jak w zarządzeniu nr 16/92) terminu przy dokonywaniu czynności nie precyzuje, czy ustalanie tożsamości występuje przed realizacją czynności, czy w jej trakcie. W związku z tym przyjąć można, że identyfikacja przebiega przed rozpoczęciem transakcji i obejmuje:

Zasady szkolenia kadry kierowniczej i podstawowej

Zarządzenie nr 16/92 nie określa obowiązku przeprowadzania szkoleń pracowników w zakresie znajomości procedur związanych z przeciwdziałaniem praniu

pieniędzy. Brak odpowiednich przepisów powoduje, że programy jedynie ogólnie określają potrzebę szkoleń pracowników w zakresie rozpoznawania podejrzanych transakcji i prowadzenia rejestrów. Odpowiednie wskazania znajdują się we wszystkich badanych programach. Szczegółową charakterystykę i treść szkolenia zawiera natomiast tylko jeden z analizowanych regulaminów. Tymczasem efektywność procedur w zakresie zapobieganiu procederowi zależy od stopnia, w jakim pracownicy banków świadomi są konieczności zaangażowania w realizację poszczególnych obowiązków określonych zarządzeniem i programem wewnętrznym. Pracownicy muszą sobie zdawać sprawę ze swoich zadań w tej materii i z tego, że będą osobiście odpowiedzialni za zaniechanie wykonania, np. rejestracji czy zgłoszenia informacji zgodnie z procedurą wewnętrzną dlatego tak istotne znaczenie ma przygotowanie w programach szczegółowych planów szkoleń, z uwzględnieniem ich czasu trwania i treści merytorycznych w zależności od kategorii pracowników. Założenia dotyczące tych szkoleń przedstawić można następująco:

Łatwe początki dla mafii

W latach 1986-89 zorganizowana grupa przestępcza zdeponowała na rachunkach w Chicago, Detroit, Houston i Los Angeles ponad 30 mln dolarów i następnie wykorzystując elektroniczne przelewy funduszy przemieszczała je w dwóch kierunkach:

przez bank w Tampie do Panamy, przez banki w Nowym Jorku i Luksemburgu do Londynu. El W 1995 roku wykryto proceder prania pieniędzy poprzez bank niemiecki w Coburgu. Pieniądze w kwocie co najmniej 50 min dolarów, pochodzące z handlu narkotykami i bronią prowadzonego przez rosyjskie grupy przestępcze, przetransferowane zostały z banków rosyjskich przez bank w Coburgu do banku w Mediolanie. Przedmiotem transferu były certyfikaty depozytowe. Do przekazywania stosownych instrukcji bankowych wykorzystywano system SWIFT.