Kasa

Banki komercyjne a próba

Podkreślić należy, że w próbie banków komercyjnych uczestniczyły: dwa największe banki detaliczne Pekao SA i PKO BP, pięć spośród tzw. „dziewiątki” banków wyodrębnionych w 1989 r. z Narodowego Banku Polskiego, największy bank w Polsce Bank Gospodarki Żywnościowej i jeden bank z udziałem zagranicznym.

Analiza programów wewnątrzbankowych zawiera porównanie ich zakresu przedmiotowego według siedmiu obszarów tematycznych, najistotniejszych w bankowej praktyce przeciwdziałania praniu pieniędzy. Obszarami tymi są:

Składanie oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych

H obowiązek określenia w statucie zasad składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych (art. 31 ust. 3 pkt 3) El postanowienie, że we wniosku o zezwolenie na utworzenie oddziału banku zagranicznego w kraju przedstawić należy dane dotyczące co najmniej

osób przewidzianych do objęcia w oddziale stanowisk dyrektora i zastępcy (art. 40 ust. 2 pkt 4) postanowienie, że wniosek o utworzenie za granicą banku przez osoby krajowe lub z udziałem osób krajowych powinien zawierać dane dotyczące założycieli i kapitału założycielskiego (art. 39 ust. 2 pkt 2)

PRANIE PIENIĘDZY Z WYKORZYSTANIEM DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ BANKU

W pierwszym ujawnionym w Polsce przypadku prania pieniędzy nie doszło do skazania sprawców z uwagi na brak penalizacji w polskim prawie. Niemniej sprawa warta jest scharakteryzowania, z uwagi na możliwość stosowania jej odmian przez sprawców w przyszłości. W Poznaniu założono fikcyjny Bank Rozwoju Budownictwa, który poręczał weksle wystawione przez spółkę New Technics Initiative (NTI). Weksle, zdeponowane u notariuszy w Niemczech, stanowiły zabezpieczenie spłaty kredytów zaciąganych w bankach niemieckich przez zorganizowaną grupę przestępczą, dysponującą dużymi zyskami z handlu narkotykami pochodzącymi z państw azjatyckich. Domniemywać należy (śledztwo nie wykazało odpowiednich faktów), że kredyty te były spłacane z brudnych pieniędzy (zob. rys. 8).

Modyfikacje programów

Programy, do których opracowania banki były zobligowane w 1992 roku, są na bieżąco aktualizowane w ślad za zmieniającymi się warunkami prawnoinslytu cjonalnymi w polskim sektorze bankowym (także szerzej: systemie prawnym). Czynnikami wymuszającymi modyfikacje programów w okresie ostatnich czterech lat są:

ED zmiany w polskim prawie karnym dotyczące penalizacji prania pieniędzy, U zmiany w szeroko pojętym prawie finansowym (w szczególnos’ci w zakresie rachunkowości i obrotu bezgotówkowego),

Analiza konstrukcji prawnej

Wewnątrzbankowe programy przeciwdziałania praniu pieniędzy są formalnie obowiązującymi dokumentami, wprowadzanymi w życie zgodnie z zasadami legislacji obowiązującymi przy wydawaniu wewnętrznych regulacji bankowych. Poddane badaniom programy były wprowadzane w życie w trybie:

zarządzenia prezesa zarządu banku (dyrektora oddziału NBP), uchwały zarządu banku, pisma okólnego. Wewnątrzbankowy program przeciwdziałania praniu pieniędzy nie może być utożsamiany z regulaminem bankowym traktowanym jako umowne źródło prawa (lex contractus), do wydawania którego upoważnia banki art. 109 Prawa bankowego. Przepis ten określa, że banki w zakresie swojej działalności mogą wydawać ogólne warunki umów oraz regulaminy określające: 1/ warunki otwierania

Wyniki kontroli Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego NBP

H wyniki kontroli Generalnego Inspektoratu Nadzoru Bankowego NBP, wskazujące na błędy w praktyce stosowania różnych procedur określonych w programach oraz błędy formalne dotyczące tych procedur,

rozwój sposobów prania pieniędzy, a tym samym modyfikacje w wykorzystywaniu czynności bankowych do celów procederu, coraz większe zaangażowanie się kierownictw banków i pracowników bankowych w przeciwdziałanie procederowi.